Sanne Muijser en Fabian Paagman houden op de Opiniepagina in Trouw een indrukwekkend pleidooi voor de onafhankelijke lokale boekhandel. " "De onafhankelijke boekhandel is geen vanzelfsprekendheid, maar vertegenwoordigt een keuze. Voor een open, niet-bevoogdende toegang tot kennis, literatuur en debat."
In Pittsburgh, de VS, vond in maart de grootste jaarlijkse conferentie voor onafhankelijke boekhandels plaats. De meeste Europese afgevaardigden besloten dit jaar thuis te blijven, vanwege de onzekere politieke situatie, maar Muijser en Paagman waren aanwezig.
"Wat we aantroffen was een sector die zich moet verhouden tot omstandigheden waarvoor het Nederlandse equivalent geen referentiekader heeft. Er waren sessies over beveiligingsprotocollen voor winkelmedewerkers, over hoe een boekwinkel omgaat met georganiseerde intimidatie, over de juridische positie wanneer overheidsdiensten een pand betreden. Een van de sessies heette 'Bookstores in the Time of Fascism: Your Store in 2026.' Die zat vol."
Onder Trump is het verwijderen van boeken uit Amerikaanse (school)bibliotheken, vaak op initiatief van oudergroepen en lokale politici gemeengoed geworden. Het gaat dan voornamelijk over boeken over rascisme, seksuele identiteit en gender. Het dagboek van Anne Frank is een voorbeeld van zo'n boek.
Maar de twee zien het ook in Europa, bij ons om de hoek, gebeuren:
"In Duitsland werden drie boekhandels van de jurylijst voor de Deutscher Buchhandlungspreis geschrapt, op basis van niet nader gespecificeerde 'bevindingen' van de binnenlandse veiligheidsdienst. De prijs is financieel en is voor veel winkels van groot belang. Staatssecretaris Weimar zat achter het besluit." Een rechts-conservatief die bekend staat om zijn anti-woke retoriek.
"Uit onderzoek van SchrijversVeilig bleek vorig jaar dat een op de zeven schrijvers in Nederland agressie of intimidatie ervaart vanwege zijn werk, met een aantoonbaar remmend effect op nieuwe publicaties.
Boekverkopers herkennen in eigen winkels al langer subtiele vormen van druk: omgedraaide boeken, verstopte exemplaren, pagina's die uit werken worden gescheurd.
Vrijheid van meningsuiting is één ding, vrijheid van denken en een maatschappij die tolerant is voor afwijkende ideeën een ander."
Muijser en Paagman doen een oproep aan Den Haag:
"Verdedig de collectievrijheid van culturele instellingen en grijp in wanneer die vrijheid onder druk komen te staan."
En aan gemeentes:
"Erken de onafhankelijke boekhandel als culturele instelling, niet alleen als commerciële zaak."
Want: "De onafhankelijke boekhandel is geen vanzelfsprekendheid, maar vertegenwoordigt een keuze. Voor een open, niet-bevoogdende toegang tot kennis, literatuur en debat. Die keuze verdient in Nederland en in Europa actieve verdediging - juist om te voorkomen dat de situatie hier vergelijkbaar wordt met die in de VS."
bron:
Trouw
